Dieta dla dziecka

Co dziecko powinno jeść i w jakim wieku? Jak zmieniać jadłospis? Okazuje się, że dobre nawyki żywieniowe kształtują się u dzieci już w wieku niemowlęcym. Skłonność do otyłości pojawia się już w niemowlęctwie, kiedy przyzwyczaja się dziecko do diety wysokoenergetycznej ze zbyt dużą ilością cukrów i węglowodanów. Warto więc dziecko przyuczać do zdrowego odżywiania się. Potrawy należy dobierać pod względem estetycznym i smakowym. Nie należy przymuszać też dziecka do jedzenia. Dzieci żywione stale powtarzanymi potrawami, często nie mają dobrego apetytu.

Jadłospis a wiek dziecka

Dieta dziecka w wieku poniemowlęcym w miarę upływu czasu będzie przypominać dietę dorosłego, przy zachowaniu właściwości diety lekkostrawnej (niskotłuszczowej, bez ostrych przypraw, zwłaszcza octu, papryki, pieprzu i dużej ilości soli). Nie należy podawać kapusty gotowanej z tłuszczem, fasoli, grochu ani innych potraw wzdymających. Konsystencję potraw trzeba dostosować do stanu uzębienia. Od 1 do 3 roku życia dziecka następuje zmiana w tempie rozwoju fizycznego i zmiana w sposobie żywienia. Zmienia się sposób pobierania pokarmu przez dziecko. Pod koniec drugiego roku życia większość dzieci potrafi już sprawnie jeść łyżeczką. W drugim roku życia kiedy dziecko nie ma jeszcze pełnego uzębienia, zwłaszcza zębów przedtrzonowych, należy podawać pokarmy rozdrobnione, siekane, skrobane, drobno krajane, rozgniatane widelcem. W drugim roku życia dziecko może jeść grudki i miękkie kęsy. Posiłki dziecka w drugim i trzecim roku życia powinny być urozmaicone. W trzecim roku życia dziecko ma pełne uzębienie i nie trzeba rozdrabniać pokarmów. Dziecko umie gryźć i żuć jak człowiek dorosły. Można już podawać ciemne pieczywo, gruboziarniste kasze i owoce w całości lub dużych cząstkach, jarzyny krojone w kostkę. W drugim i trzecim roku życia dzieci mogą jeść to, co spożywa cała rodzina. Nie należy podawać dzieciom potraw zbyt rozwodnionych np. dużej ilości płynnych zup, kawy, kompotu czy rosołu.

Składniki diety

W każdym posiłku dziecka powinien występować jeden lub nawet dwa produkty białkowe. W ciągu pierwszego, a także drugiego roku życia należy dziecku podawać
do picia wyłącznie przegotowaną wodę. Gdy niemowlę ukończy 6 miesięcy wprowadzamy zupy mleczne na pęczaku pszennym lub płatkach owsianych, które są najbogatsze w białko, witaminy i błonnik. Do 6 czy nawet 8 miesiąca życia dajemy niemowlęciu owoce w kompocie, wyjątek stanowią świeże, dojrzałe banany. Najczęstsze owoce w diecie dziecka to jabłka, brzoskwinie, gruszki, czereśnie, śliwki, ananasy. Owoce powinny być gotowane z wyjątkiem banana, skrobanego jabłka i gruszki. Można kupować przeciery owocowe dla niemowląt. Gotowane warzywa w postaci papki wprowadzamy do jadłospisu w 2 lub 4 tygodniu po tym jak niemowlę przyzwyczai się już do kaszki lub owoców. Na ogół daje się niemowlętom fasolkę szparagową, groszek, szpinak, dynię, marchew, buraczki, ziemniaki, seler. Podawanie mięsa w pierwszym roku życia jest korzystne, więc niektórzy lekarze zalecają je już między 2 a 6 miesiącem życia. Mięso podawane niemowlęciu musi być dokładnie zmielone. Gdy dziecko ukończy 10 lub 12 miesięcy może zacząć jeść ryby, nietłuste o białym mięsie.
Zapotrzebowanie kaloryczne diety niemowlaka jest tym większe im jest ono młodsze i mniejsze. Dobowe zapotrzebowanie oblicza się w stosunku do ciężaru ciała dziecka uwzględniając jego wiek. Dobowe zapotrzebowanie na wodę wynosi 150-200 ml płynów na kilogram ciężaru ciała w pierwszym roku życia dziecka.
Potrzebne do prawidłowego wzrostu dziecka białko znajduje się głównie w mięsie, jajach, rybach i mleku, również w produktach zbożowych z pełnego ziarna, orzechach i mączystych warzywach. Sole mineralne, głównie wapno obecne jest w mleku i serach, a żelazo znajdziemy w zielonych warzywach liściastych, w żółtkach jaj i wątrobie. Witamina A występuje w tłuszcz w mleku, zielonych i żółtych warzywach, witamina B w mięsie i warzywach, źródło witaminy C stanowią pomarańcze, cytryny, pomidory, a błonnik znajduje się we włóknach warzyw, owoców i ziarnach np. otrębach. W drugim półroczu życia, w okresie lata i jesieni, jeśli dziecko zjada świeże owoce i warzywa, można okresowo odstawić witaminę C i B1. Natomiast witaminę D3 należy podawać przez cały pierwszy rok życia niemowlęcia. Witamina D3 obecna jest w świetle słonecznym i jest głównym czynnikiem przeciwkrzywicznym. Witamina powinna być podawana niemowlęciu najlepiej w kroplach przed jedzeniem. W drugim i trzecim roku życia, w okresie upalnego lata, można nie podawać dziecku witaminy D3.

Apetyt dziecka jest często najlepszym drogowskazem do ustalenia dobrze wyważonej diety. Rodzice powinni ogólnie orientować się na temat diety, jaki zestaw potraw odpowiada normom żywienia, i jakimi zastępować te potrawy, które dziecku średnio smakują.

Katarzyna Piekarczyk

Bibliografia:
Teresa Kibalenko, Żywienie małego dziecka, Warszawa 1977.
Beniamin Spock, Michael B. Rothenberg, Dziecko. Pielęgnowanie i wychowanie, Warszawa 1989.

Logowanie